سرطان استخوان لگن چیست؟ علائم، تشخیص و روش‌های درمان

سرطان استخوان لگن بیماری نسبتا نادری است که ممکن است مستقیما از سلول‌های استخوان لگن شروع شود یا در اثر انتشار سرطان اندام دیگری به استخوان ایجاد شود. درد مداوم لگن، تورم یا توده، محدودیت حرکتی و شکستگی بدون علت مشخص از علائمی هستند که باید بررسی شوند؛ با این حال، هیچ‌کدام به‌تنهایی به معنای ابتلا به سرطان نیستند. تشخیص دقیق با توجه به معاینه، تصویربرداری و در موارد لازم نمونه‌برداری انجام می‌شود. اما آیا هر درد لگن نشانه سرطان است؟ آیا سرطان استخوان لگن خطرناک است و آیا امکان درمان آن وجود دارد؟ پاسخ این سوالات به نوع تومور، مرحله بیماری و شرایط هر بیمار بستگی دارد. در ادامه، مهم‌ترین نکات درباره علائم، علت، تشخیص و روش‌های درمان سرطان استخوان لگن را بررسی می‌کنیم.

سرطان استخوان لگن چیست؟

سرطان استخوان به تومور بدخیمی گفته می‌شود که از سلول‌های استخوانی ایجاد شده و سلول‌های آن بدون کنترل طبیعی بدن رشد می‌کنند. سرطان‌های اولیه استخوان نسبتا نادر هستند و انواع مختلفی مانند استئوسارکوم، کندروسارکوم و سارکوم یوئینگ را شامل می‌شوند. در مقابل، گاهی سرطان ابتدا در اندام دیگری مانند پستان، ریه یا پروستات ایجاد می‌شود و سپس به استخوان گسترش پیدا می‌کند که به آن متاستاز استخوانی گفته می‌شود.

لگن به دلیل ساختار پیچیده و ارتباط نزدیک با ستون فقرات، مفصل ران، عضلات، عروق و اعصاب، می‌تواند محل ایجاد برخی تومورهای اولیه استخوان یا درگیری ناشی از متاستاز باشد. بنابراین مشاهده یک ضایعه در استخوان لگن به‌تنهایی مشخص نمی‌کند که فرد به سرطان اولیه استخوان مبتلا است یا ضایعه حاصل انتشار سرطان از بخش دیگری از بدن است. تعیین منشأ تومور یکی از مهم‌ترین مراحل پیش از انتخاب درمان محسوب می‌شود.

سرطان اولیه استخوان لگن چیست؟

در سرطان اولیه استخوان لگن، سلول‌های سرطانی از خود بافت استخوان منشا می‌گیرند. استئوسارکوم، کندروسارکوم و سارکوم یوئینگ از مهم‌ترین انواع سرطان اولیه استخوان هستند، اما رفتار و شیوع آنها یکسان نیست. برای مثال، استئوسارکوم و سارکوم یوئینگ بیشتر در سنین پایین دیده می‌شوند، در حالی که کندروسارکوم عمدتا در بزرگسالان ایجاد می‌شود.

تشخیص این تومورها تنها بر اساس درد یا تصویربرداری اولیه امکان‌پذیر نیست. پزشک باید تصاویر، علائم، سابقه پزشکی و در صورت لزوم نمونه بافتی را بررسی کند. در تومورهای مشکوک به سارکوم، برنامه‌ریزی بیوپسی اهمیت زیادی دارد؛ زیرا محل و مسیر نمونه‌برداری می‌تواند روی جراحی بعدی تاثیر بگذارد.

در صورتی که قصد دارید برای تعویض مفصل ران به دکتر مسعود میرکاظمی مراجعه کنید، کافیست فرم زیر را پر کنید. تیم مشاوره دکتر میرکاظمی در سریع‌ترین زمان ممکن با شما تماس خواهند گرفت.

متاستاز سرطان به استخوان لگن چیست؟

متاستاز استخوانی زمانی اتفاق می‌افتد که سلول‌های سرطانی از محل اولیه خود در اندامی دیگر جدا شده و به استخوان برسند. سرطان‌های پستان، ریه و پروستات از جمله سرطان‌هایی هستند که می‌توانند به استخوان متاستاز دهند. در این حالت، بیماری موجود در استخوان لگن از نظر منشا با سرطان اولیه استخوان متفاوت است و درمان نیز بر اساس سرطان اصلی تعیین می‌شود.

این تفاوت اهمیت زیادی دارد؛ زیرا درمان یک کندروسارکوم اولیه لگن با درمان متاستاز سرطان پستان به لگن یکسان نیست. به همین دلیل، اگر فرد سابقه سرطان داشته باشد و ضایعه‌ای در لگن مشاهده شود، پزشک باید منشا ضایعه را به‌دقت مشخص کند.

علائم سرطان استخوان لگن چیست؟

علائم سرطان استخوان لگن به محل تومور، اندازه آن، سرعت رشد و میزان گسترش بیماری بستگی دارد. درد در محل تومور شایع‌ترین علامت سرطان استخوان است و ممکن است در ابتدا گهگاهی باشد و بعد به‌تدریج مداوم‌تر شود. تورم یا ایجاد توده، شکستگی بدون علت مشخص، کاهش وزن و خستگی نیز ممکن است در برخی بیماران دیده شوند.

با این حال، این علائم اختصاصی سرطان نیستند. برای مثال، آرتروز، آسیب عضلانی، مشکلات مفصل ران و بیماری‌های ستون فقرات نیز می‌توانند باعث درد لگن شوند. بنابراین مهم‌ترین موضوع، بررسی ماندگاری و روند علائم و توجه به نشانه‌های همراه است؛ به‌خصوص زمانی که درد بدون علت مشخص ایجاد شده یا به مرور تشدید می‌شود.

درد مداوم لگن

درد در ناحیه‌ای که تومور استخوانی ایجاد شده، شایع‌ترین علامت سرطان استخوان محسوب می‌شود. این درد ممکن است در ابتدا فقط هنگام فعالیت احساس شود اما در بعضی بیماران به مرور مداوم‌تر می‌شود و در زمان استراحت نیز ادامه پیدا می‌کند.

با این حال، درد لگن به‌تنهایی نشانه سرطان نیست. مشکلات مفصل ران، کشیدگی عضلات، آسیب تاندون‌ها، بیماری‌های ستون فقرات و بسیاری از علل دیگر می‌توانند درد مشابه ایجاد کنند. اگر درد بدون علت مشخص باقی بماند یا شدت آن افزایش پیدا کند، بهتر است علت آن توسط پزشک بررسی شود.

دردهایی که در شب تشدید می‌شوند

برخی تومورهای استخوانی با دردی همراه هستند که هنگام شب یا استراحت بیشتر احساس می‌شود. این ویژگی ممکن است در ارزیابی پزشک اهمیت داشته باشد، به‌خصوص اگر درد جدید، مداوم و بدون علت مشخص باشد.

با وجود این، درد شبانه اختصاصی سرطان استخوان نیست و بیماری‌های مختلف دیگری نیز می‌توانند چنین الگویی ایجاد کنند. بنابراین نمی‌توان صرفا بر اساس زمان بروز درد، وجود تومور را تشخیص داد و بررسی مجموعه علائم ضروری است.

تورم یا ایجاد توده

برخی تومورهای استخوانی ممکن است باعث ایجاد تورم یا توده در محل درگیری شوند. در صورتی که تومور در قسمت‌هایی از لگن ایجاد شده باشد که به سطح بدن نزدیک‌تر هستند، ممکن است تورم برای بیمار قابل مشاهده یا لمس باشد.

البته هر توده‌ای در ناحیه لگن سرطانی نیست. کیست‌ها، توده‌های خوش‌خیم، التهاب و سایر مشکلات نیز می‌توانند باعث ایجاد برجستگی شوند. با این حال، توده‌ای که جدید ایجاد شده، در حال رشد است یا با درد و محدودیت حرکت همراه شده، باید مورد ارزیابی قرار گیرد.

کاهش دامنه حرکتی لگن

اگر تومور در نزدیکی مفصل ران یا ساختارهای اطراف آن قرار گرفته باشد، ممکن است حرکت لگن محدود شود. فرد ممکن است هنگام راه رفتن، نشستن، بلند شدن از صندلی یا حرکت دادن پا درد یا محدودیت احساس کند.

این علامت نیز مختص سرطان نیست. آرتروز مفصل ران، آسیب‌های عضلانی و تاندونی و مشکلات ستون فقرات از علل شایع‌تر محدودیت حرکت هستند. پزشک با توجه به معاینه و در صورت نیاز تصویربرداری، علت اصلی را مشخص می‌کند.

ضعف استخوان و شکستگی

برخی تومورهای استخوانی می‌توانند ساختار طبیعی استخوان را تضعیف کنند. در چنین شرایطی ممکن است استخوان در برابر فشارهای معمول آسیب‌پذیرتر شود و شکستگی بدون ضربه شدید رخ دهد. این نوع شکستگی، شکستگی پاتولوژیک نامیده می‌شود.

با این حال، سرطان تنها علت ضعف یا شکستگی استخوان نیست. پوکی استخوان و برخی بیماری‌های دیگر نیز می‌توانند استخوان را ضعیف کنند. بنابراین شکستگی غیرطبیعی نیازمند بررسی علت زمینه‌ای است.

کاهش وزن بدون علت مشخص

کاهش وزن ناخواسته ممکن است در برخی بیماران مبتلا به سرطان استخوان مشاهده شود، اما این علامت اختصاصی نیست. تغییرات متابولیک، بیماری‌های گوارشی، عفونت‌ها و بیماری‌های مختلف دیگر نیز می‌توانند باعث کاهش وزن شوند.

اگر کاهش وزن بدون تغییر عمدی در رژیم غذایی یا فعالیت بدنی رخ دهد و همزمان با علائمی مانند درد مداوم استخوان یا توده همراه باشد، بهتر است پزشک علت آن را بررسی کند.

خستگی و ضعف

خستگی و احساس ضعف عمومی ممکن است در بعضی بیماران مبتلا به سرطان دیده شود، اما این علائم بسیار غیراختصاصی هستند. کم‌خونی، اختلالات خواب، عفونت‌ها، مشکلات تغذیه‌ای و بیماری‌های مختلف می‌توانند همین علائم را ایجاد کنند.

بنابراین خستگی به‌تنهایی نمی‌تواند نشانه سرطان استخوان باشد. زمانی اهمیت آن بیشتر می‌شود که همراه با علائم دیگری مانند درد مداوم، کاهش وزن یا تب بدون علت مشخص ایجاد شود.

تب یا تعریق شبانه

تب بدون علت مشخص در بعضی انواع تومورهای استخوانی، به‌ویژه سارکوم یوئینگ، ممکن است مشاهده شود. این تومور در کودکان و نوجوانان شایع‌تر است و می‌تواند با درد، تورم، تب، خستگی و کاهش وزن همراه باشد.

البته تب و تعریق شبانه علل بسیار متنوعی دارند و به‌تنهایی نشانه سرطان نیستند. اگر این علائم مداوم باشند یا همراه با توده یا درد استخوانی ایجاد شوند، ارزیابی پزشکی توصیه می‌شود.

آیا درد لگن می‌تواند نشانه سرطان باشد؟

بله، درد لگن می‌تواند یکی از علائم تومور استخوانی باشد، اما در اغلب موارد علت درد لگن بیماری‌های شایع‌تر اسکلتی و عضلانی است. درد ناشی از تومور ممکن است مداوم باشد، به مرور شدت بیشتری پیدا کند یا هنگام استراحت و شب نیز ادامه داشته باشد؛ با این حال، هیچ‌یک از این ویژگی‌ها به‌تنهایی تشخیص سرطان را ثابت نمی‌کند.

دردی که بدون علت مشخص ایجاد شده، برای مدت طولانی ادامه دارد، به درمان‌های معمول پاسخ نمی‌دهد یا همراه با توده، تورم، محدودیت حرکتی و شکستگی غیرطبیعی است، باید جدی‌تر بررسی شود. پزشک بر اساس معاینه و سابقه بیمار ممکن است تصویربرداری مانند رادیوگرافی، MRI یا CT را درخواست کند.

آیا سرطان استخوان لگن باعث کمردرد می‌شود؟

درگیری استخوان لگن می‌تواند در بعضی بیماران با درد ناحیه پایین کمر یا پشت همراه باشد، زیرا لگن ارتباط نزدیکی با استخوان خاجی، ستون فقرات و ساختارهای اطراف دارد. همچنین برخی تومورهای لگنی ممکن است با توجه به محل و اندازه خود، درد را در نواحی مجاور ایجاد کنند.

با این حال، کمردرد یکی از شایع‌ترین علائم جمعیت عمومی است و در بیشتر موارد ارتباطی با سرطان ندارد. اگر کمردرد جدید و مداوم باشد و همزمان با درد لگن، توده، کاهش وزن بدون علت یا علائم عصبی ایجاد شود، پزشک ممکن است بررسی دقیق‌تری را ضروری بداند.

علت سرطان استخوان لگن چیست؟

در بسیاری از موارد سرطان اولیه استخوان، علت دقیق تغییرات سلولی که باعث ایجاد تومور می‌شوند مشخص نیست. برخی عوامل می‌توانند خطر ابتلا به بعضی انواع سرطان استخوان را افزایش دهند؛ برای مثال، برخی سندرم‌های ژنتیکی، بیماری پاژه استخوان و سابقه پرتودرمانی با افزایش خطر بعضی تومورهای استخوانی ارتباط دارند.

داشتن یک عامل خطر به معنی ابتلای قطعی به سرطان نیست و بسیاری از افراد مبتلا به تومور استخوانی هیچ عامل خطر شناخته‌شده‌ای ندارند. همچنین عوامل خطر با توجه به نوع سرطان متفاوت هستند و نمی‌توان یک علت واحد را برای تمام تومورهای استخوانی معرفی کرد.

عوامل خطر مرتبط با سرطان استخوان

برخی اختلالات ژنتیکی مانند سندرم Li-Fraumeni می‌توانند احتمال ابتلا به بعضی سارکوم‌ها از جمله استئوسارکوم را افزایش دهند. همچنین افراد مبتلا به برخی بیماری‌های استخوانی مانند پاژه، به‌خصوص در سنین بالاتر، ممکن است در معرض خطر بیشتری برای بعضی تومورهای استخوانی باشند.

سابقه پرتودرمانی نیز از عوامل شناخته‌شده مرتبط با افزایش احتمال برخی سرطان‌های استخوانی است. با این حال، بیشتر افراد مبتلا به سرطان استخوان سابقه چنین عوامل مشخصی را ندارند و بنابراین نبود عامل خطر، احتمال بیماری را به‌طور مطلق رد نمی‌کند.

سرطان استخوان لگن در چه سنی شایع‌تر است؟

نوع سرطان استخوان با سن ارتباط دارد. استئوسارکوم بیشتر در کودکان، نوجوانان و جوانان دیده می‌شود، در حالی که کندروسارکوم بیشتر در بزرگسالان ایجاد می‌شود. سارکوم یوئینگ نیز عمدتاً در کودکان و نوجوانان دیده می‌شود و لگن یکی از محل‌های شناخته‌شده ایجاد آن است.

به همین دلیل، سن بیمار یکی از اطلاعات مهم در بررسی توده‌ها یا ضایعات استخوانی است. البته سرطان استخوان در هیچ گروه سنی کاملا منتفی نیست و تشخیص باید بر اساس مجموعه یافته‌های بالینی و تصویربرداری انجام شود.

سرطان استخوان لگن در جوانان

در افراد جوان، استئوسارکوم و سارکوم یوئینگ از مهم‌ترین سرطان‌های اولیه استخوان هستند. سارکوم یوئینگ می‌تواند در استخوان‌های لگن ایجاد شود و در برخی بیماران با درد، تورم، تب، کاهش وزن یا لنگیدن همراه است.

در این گروه سنی، بسیاری از دردهای لگن و اندام تحتانی دلایل غیرسرطانی دارند؛ بنابراین صرف سن پایین نباید باعث تشخیص خودسرانه شود. در صورت وجود علائم پایدار یا غیرمعمول، ارزیابی پزشکی اهمیت دارد.

سرطان استخوان لگن در سالمندان

در سنین بالاتر، برخی تومورهای اولیه استخوان مانند کندروسارکوم اهمیت بیشتری پیدا می‌کنند. همچنین احتمال متاستاز سرطان‌های دیگر به استخوان با توجه به سابقه بیماری‌های بدخیم افزایش می‌یابد و پزشک هنگام بررسی یک ضایعه استخوانی این احتمال را نیز در نظر می‌گیرد.

بنابراین در سالمندان، بررسی سابقه سرطان، ویژگی‌های ضایعه در تصویربرداری و در صورت نیاز نمونه‌برداری اهمیت زیادی دارد. نمی‌توان تنها بر اساس سن یا محل درد، علت آن را تعیین کرد.

انواع سرطان استخوان لگن

سرطان‌های اولیه استخوان انواع مختلفی دارند و از نظر سلول منشأ، سرعت رشد، سن شایع و پاسخ به درمان با یکدیگر متفاوت هستند. به همین دلیل، تشخیص دقیق نوع تومور پیش از انتخاب درمان اهمیت اساسی دارد.

در استخوان لگن، کندروسارکوم از تومورهای مهم در بزرگسالان است و سارکوم یوئینگ و استئوسارکوم نیز می‌توانند در این ناحیه ایجاد شوند. رفتار هر تومور به ویژگی‌های بافتی و مولکولی آن بستگی دارد و درمان نباید صرفاً بر اساس محل تومور تعیین شود.

استئوسارکوم

استئوسارکوم نوعی سرطان اولیه استخوان است که از سلول‌های استخوان‌ساز منشا می‌گیرد و بیشتر در سنین پایین دیده می‌شود، هرچند در بزرگسالان نیز ممکن است ایجاد شود. درد و تورم در ناحیه استخوان درگیر و گاهی دشواری حرکت از علائم احتمالی آن هستند.

درمان استئوسارکوم اغلب به رویکرد ترکیبی نیاز دارد و در بسیاری از بیماران شیمی‌درمانی و جراحی نقش مهمی دارند. در مواردی که بیماری متاستاتیک باشد، ارزیابی دقیق محل و تعداد متاستازها نیز در تصمیم‌گیری درمانی اهمیت دارد.

کندروسارکوم

کندروسارکوم از سلول‌های مرتبط با تشکیل غضروف منشا می‌گیرد و بیشتر در بزرگسالان دیده می‌شود. لگن یکی از محل‌های مهم ایجاد این تومور است و برخی انواع آن نسبت به سایر تومورهای استخوانی رشد آهسته‌تری دارند.

درمان کندروسارکوم بر اساس درجه تومور، محل، اندازه و میزان گسترش آن انتخاب می‌شود. جراحی در بسیاری از موارد نقش اصلی دارد، اما روش درمان برای همه انواع کندروسارکوم یکسان نیست و باید بر اساس گزارش پاتولوژی و تصویربرداری تعیین شود.

سارکوم یوئینگ

سارکوم یوئینگ بیشتر در کودکان و نوجوانان دیده می‌شود و می‌تواند در استخوان لگن ایجاد شود. درد و تورم در محل تومور، تب بدون علت مشخص، خستگی، کاهش وزن و در برخی موارد لنگیدن از علائم احتمالی این بیماری هستند.

درمان سارکوم یوئینگ اغلب چندوجهی است و ممکن است شامل شیمی‌درمانی، جراحی و پرتودرمانی باشد. انتخاب ترکیب درمانی به محل تومور، مرحله بیماری، پاسخ به درمان اولیه و سایر ویژگی‌های بیمار بستگی دارد.

سایر تومورهای بدخیم استخوانی

علاوه بر استئوسارکوم، کندروسارکوم و سارکوم یوئینگ، انواع نادر دیگری از تومورهای بدخیم استخوانی نیز وجود دارند. برخی تومورها از بافت نرم اطراف استخوان منشا می‌گیرند و برخی دیگر ویژگی‌های بافتی و مولکولی خاصی دارند.

به همین دلیل، مشاهده یک ضایعه در MRI یا CT به‌تنهایی برای تعیین نوع سرطان کافی نیست. بررسی تصاویر توسط متخصص و در صورت نیاز نمونه‌برداری و آزمایش‌های پاتولوژی و مولکولی برای تشخیص دقیق ضروری است.

سرطان استخوان لگن چگونه تشخیص داده می‌شود؟

تشخیص عموما با بررسی سابقه علائم و معاینه شروع می‌شود و سپس در صورت وجود یافته مشکوک، تصویربرداری انجام می‌شود. رادیوگرافی، MRI و CT هر کدام اطلاعات متفاوتی درباره استخوان و بافت‌های اطراف آن ارائه می‌کنند و بسته به شرایط بیمار ممکن است از PET یا اسکن استخوان نیز استفاده شود.

در بسیاری از موارد، تشخیص قطعی نوع تومور به نمونه‌برداری نیاز دارد. نکته بسیار مهم این است که در تومورهای مشکوک به سارکوم، بیوپسی نباید به شکل تصادفی و بدون برنامه‌ریزی انجام شود؛ مسیر بیوپسی باید با توجه به جراحی احتمالی آینده انتخاب شود.

معاینه پزشکی و بررسی علائم

پزشک درباره زمان شروع درد، محل دقیق آن، شدت و روند تغییرات سوال می‌کند و وجود توده، تورم، محدودیت حرکت یا علائم عصبی را بررسی می‌کند. سابقه سرطان قبلی، بیماری‌های استخوانی و سابقه خانوادگی نیز می‌تواند در تشخیص افتراقی اهمیت داشته باشد. پس از معاینه، پزشک بر اساس احتمال بیماری تصمیم می‌گیرد که آیا تصویربرداری لازم است و کدام روش اطلاعات مناسب‌تری ارائه می‌دهد. هدف این مرحله، تشخیص علت علائم است و نه صرفا جست‌وجوی سرطان.

عکس‌برداری با اشعه ایکس

رادیوگرافی ساده اغلب یکی از نخستین روش‌ها برای بررسی ضایعات استخوانی است. این روش می‌تواند تغییرات ساختاری مانند تخریب استخوان، تشکیل استخوان جدید یا برخی الگوهای غیرطبیعی را نشان دهد. با این حال، رادیوگرافی اطلاعات محدودی درباره بافت نرم و وسعت دقیق تومور ارائه می‌دهد. در صورت وجود یافته مشکوک، پزشک ممکن است MRI یا CT را برای بررسی دقیق‌تر درخواست کند.

MRI

MRI برای بررسی تومورهای لگنی اهمیت زیادی دارد، زیرا علاوه بر استخوان، عضلات و سایر بافت‌های نرم اطراف را نیز به‌خوبی نشان می‌دهد. این روش می‌تواند اندازه و محدوده تومور و ارتباط آن با ساختارهای اطراف را مشخص کند. در تومورهای مشکوک، MRI می‌تواند برای برنامه‌ریزی جراحی و تعیین مسیر مناسب نمونه‌برداری نیز اهمیت داشته باشد. انتخاب نوع تصویربرداری باید بر اساس تشخیص احتمالی و نظر پزشک انجام شود.

CT Scan

CT جزئیات استخوانی را با دقت مناسبی نشان می‌دهد و در بررسی برخی ویژگی‌های تومور و مرحله‌بندی کاربرد دارد. همچنین CT قفسه سینه ممکن است برای بررسی ریه‌ها، به‌خصوص در برخی سارکوم‌های استخوانی، انجام شود. CT و MRI اطلاعات متفاوتی ارائه می‌کنند و ممکن است هر دو در روند تشخیص مورد نیاز باشند. تصمیم درباره استفاده از آنها بر اساس نوع ضایعه و اطلاعات مورد نیاز برای مرحله‌بندی و درمان گرفته می‌شود.

اسکن استخوان یا PET Scan

اسکن استخوان می‌تواند برای بررسی مناطق دیگری از اسکلت که فعالیت غیرطبیعی دارند مورد استفاده قرار گیرد. PET یا PET-CT نیز در برخی سرطان‌ها برای مرحله‌بندی و بررسی احتمال انتشار بیماری کاربرد دارد. انتخاب بین این روش‌ها به نوع تومور و پروتکل تشخیصی بستگی دارد و انجام یک آزمایش تصویربرداری خاص برای تمام بیماران ضروری نیست.

آزمایش‌های خون

آزمایش خون به‌تنهایی نمی‌تواند سرطان استخوان را تشخیص دهد. با این حال، CBC و برخی آزمایش‌های بیوشیمیایی مانند LDH یا آلکالین فسفاتاز ممکن است در ارزیابی بعضی تومورها و وضعیت عمومی بیمار استفاده شوند. برای مثال، افزایش آلکالین فسفاتاز می‌تواند در برخی شرایط مرتبط با فعالیت استخوانی دیده شود و در کودکان در حال رشد نیز ممکن است به‌طور طبیعی بالا باشد. بنابراین نتیجه آزمایش خون باید در کنار معاینه و تصویربرداری تفسیر شود.

نمونه‌برداری یا بیوپسی

بیوپسی فرآیندی است که طی آن نمونه‌ای از بافت تومور برداشته و توسط پاتولوژیست بررسی می‌شود. این بررسی می‌تواند مشخص کند ضایعه بدخیم است یا خیر و در صورت وجود سرطان، نوع و ویژگی‌های آن را مشخص کند. در تومورهای استخوانی، محل و روش بیوپسی اهمیت زیادی دارد. بهتر است نمونه‌برداری با هماهنگی جراحی انجام شود که در درمان تومورهای استخوانی تخصص دارد، زیرا مسیر نامناسب بیوپسی می‌تواند جراحی بعدی را دشوارتر کند.

مراحل سرطان استخوان لگن

مرحله‌بندی مشخص می‌کند تومور تا چه اندازه در بدن گسترش یافته است. پزشک برای تعیین مرحله بیماری ممکن است اندازه و محل تومور، میزان درگیری بافت‌های اطراف و وجود یا نبود متاستاز را بررسی کند. جزئیات مرحله‌بندی بسته به نوع سرطان متفاوت است.

در تومورهای لگنی، مرحله‌بندی اهمیت ویژه‌ای دارد؛ زیرا اندازه و محل تومور می‌تواند بر امکان جراحی کامل و روش بازسازی تاثیر بگذارد. تصویربرداری‌های تکمیلی برای بررسی سایر نقاط بدن نیز ممکن است بخشی از این فرآیند باشند.

سرطان موضعی

سرطان موضعی به شرایطی گفته می‌شود که تومور در محل اولیه باقی مانده و شواهدی از انتشار دوردست آن وجود ندارد. در این وضعیت، درمان اغلب با هدف کنترل کامل تومور اولیه برنامه‌ریزی می‌شود.

با این حال، موضعی بودن بیماری به معنی یکسان بودن درمان برای همه بیماران نیست. نوع سرطان، درجه تومور، اندازه آن و محل دقیق در لگن می‌توانند مسیر درمان را تغییر دهند.

سرطان منتشرشده یا متاستاتیک

اگر سلول‌های سرطانی از محل اولیه به قسمت‌های دورتر بدن مانند ریه یا استخوان‌های دیگر گسترش پیدا کرده باشند، بیماری متاستاتیک محسوب می‌شود. در برخی سرطان‌های اولیه استخوان، ریه یکی از محل‌های مهم انتشار است.

وجود متاستاز به تنهایی مشخص نمی‌کند که چه درمانی باید انجام شود. تعداد و محل متاستازها، نوع تومور، پاسخ به درمان و امکان کنترل تومور اولیه در تصمیم‌گیری پزشک نقش دارند.

درمان سرطان استخوان لگن چیست؟

درمان سرطان استخوان لگن بر اساس نوع تومور، درجه و مرحله بیماری، اندازه و محل ضایعه، امکان برداشت کامل آن و وضعیت عمومی بیمار انتخاب می‌شود. بنابراین نمی‌توان یک روش درمانی را برای تمام بیماران مبتلا به تومور لگن توصیه کرد.

به دلیل پیچیدگی آناتومی لگن، درمان این تومورها ممکن است به همکاری چند متخصص نیاز داشته باشد. جراح ارتوپد انکولوژی، انکولوژیست، متخصص رادیوانکولوژی، رادیولوژیست و پاتولوژیست می‌توانند بر اساس نوع بیماری در روند تشخیص و درمان مشارکت داشته باشند.

جراحی سرطان استخوان لگن

جراحی در بسیاری از سرطان‌های اولیه استخوان بخش مهمی از درمان است و هدف آن، در صورت امکان، برداشت کامل تومور با حفظ بیشترین میزان عملکرد ممکن است. جراحی تومورهای لگنی به دلیل نزدیکی آنها به عروق، اعصاب و اندام‌های مختلف می‌تواند پیچیده باشد.

در بعضی بیماران می‌توان پس از برداشت تومور، از روش‌های بازسازی برای حفظ ساختار و عملکرد لگن استفاده کرد. نوع جراحی به محل تومور، اندازه آن و میزان درگیری با ساختارهای اطراف بستگی دارد و ممکن است در موارد گسترده به جراحی وسیع‌تری نیاز باشد.

شیمی درمانی

شیمی‌درمانی از داروهای ضدسرطان برای از بین بردن یا کنترل سلول‌های سرطانی استفاده می‌کند. نقش این روش به نوع تومور وابسته است؛ برای مثال در استئوسارکوم و سارکوم یوئینگ، شیمی‌درمانی در بسیاری از برنامه‌های درمانی جایگاه مهمی دارد.

در برخی بیماران شیمی‌درمانی پیش از جراحی انجام می‌شود و پس از جراحی نیز ادامه پیدا می‌کند. داروها، تعداد دوره‌ها و زمان‌بندی درمان باید بر اساس نوع تومور و شرایط اختصاصی بیمار توسط تیم انکولوژی تعیین شود.

پرتودرمانی

پرتودرمانی با استفاده از پرتوهای پرانرژی برای کنترل یا از بین بردن سلول‌های سرطانی انجام می‌شود. حساسیت انواع مختلف تومورهای استخوانی به پرتودرمانی متفاوت است؛ برای مثال، پرتودرمانی در درمان سارکوم یوئینگ می‌تواند نقش مهمی داشته باشد.

در برخی شرایط ممکن است پرتودرمانی زمانی استفاده شود که جراحی به تنهایی کافی نباشد یا به دلیل محل تومور، برداشت کامل آن دشوار باشد. تصمیم درباره پرتودرمانی باید بر اساس نوع تومور، محل آن و پاسخ به سایر درمان‌ها گرفته شود.

درمان هدفمند و ایمونوتراپی

درمان هدفمند برای اثرگذاری روی مولکول‌ها یا مسیرهای مشخصی طراحی شده که در رشد سلول‌های سرطانی نقش دارند. این درمان‌ها برای همه انواع سرطان استخوان کاربرد ندارند و استفاده از آنها به ویژگی‌های مولکولی و نوع تومور بستگی دارد.

ایمونوتراپی نیز در برخی سرطان‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد، اما نمی‌توان آن را درمان سرطان استخوان دانست. در موارد مناسب، آزمایش‌های پاتولوژیک و مولکولی می‌توانند در شناسایی گزینه‌های درمانی احتمالی کمک‌کننده باشند.

درمان ترکیبی

برخی تومورهای استخوانی به ترکیبی از چند روش درمانی نیاز دارند. برای نمونه، درمان استئوسارکوم می‌تواند شامل شیمی‌درمانی و جراحی باشد و در سارکوم یوئینگ نیز درمان سیستمیک، جراحی و پرتودرمانی بر اساس شرایط بیمار ترکیب می‌شوند.

انتخاب درمان ترکیبی به نوع و مرحله بیماری بستگی دارد. به همین دلیل، شروع درمان پیش از تکمیل بررسی‌های تشخیصی و مشخص شدن نوع تومور، به‌ویژه در موارد مشکوک به سارکوم، می‌تواند تصمیم مناسبی نباشد.

آیا سرطان استخوان لگن خطرناک است؟

سرطان استخوان لگن می‌تواند بیماری جدی باشد، اما میزان خطر و پیش‌آگهی آن برای همه بیماران یکسان نیست. نوع سرطان، درجه بدخیمی، اندازه تومور، محل دقیق آن، امکان برداشت کامل تومور و وجود یا نبود متاستاز از عوامل مهمی هستند که در تعیین مسیر بیماری نقش دارند.

برای مثال، تومور محدود به محل اولیه و توموری که به اندام‌های دوردست انتشار پیدا کرده‌اند، شرایط یکسانی ندارند. بنابراین پاسخ دقیق به این سوال تنها پس از مشخص شدن نوع و مرحله بیماری و بررسی شرایط فردی بیمار امکان‌پذیر است.

آیا سرطان استخوان لگن قابل درمان است؟

قابل درمان بودن سرطان استخوان لگن به نوع تومور، مرحله بیماری و امکان کنترل یا برداشت کامل آن بستگی دارد. در برخی بیماران که بیماری محدود به محل اولیه است، درمان با هدف کنترل طولانی‌مدت یا از بین بردن بیماری انجام می‌شود؛ در موارد پیشرفته‌تر نیز ممکن است درمان‌های ترکیبی برای کنترل بیماری مورد استفاده قرار گیرند.

بنابراین نباید بر اساس نام بیماری، یک پیش‌آگهی یکسان برای همه بیماران در نظر گرفت. گزارش پاتولوژی، تصویربرداری‌های مرحله‌بندی، پاسخ به درمان و شرایط عمومی بیمار همگی در ارزیابی پزشک اهمیت دارند.

تفاوت سرطان استخوان لگن با پوکی استخوان و آرتروز چیست؟

پوکی استخوان باعث کاهش تراکم و استحکام استخوان می‌شود و به خودی خود سرطان نیست. در این بیماری، خطر شکستگی افزایش پیدا می‌کند، اما وجود پوکی استخوان به معنی وجود تومور استخوانی نیست. در مقابل، سرطان استخوان ناشی از رشد کنترل‌نشده سلول‌های غیرطبیعی در استخوان است.

آرتروز نیز یک بیماری تخریبی مفصل است و می‌تواند باعث درد و محدودیت حرکت مفصل ران شود. از آنجا که درد آرتروز و برخی تومورهای لگنی ممکن است شبیه یکدیگر باشند، تشخیص علت درد بر اساس علائم به‌تنهایی امکان‌پذیر نیست و در صورت وجود علائم غیرمعمول ممکن است تصویربرداری لازم باشد.

طول عمر بیماران مبتلا به سرطان استخوان لگن چقدر است؟

نمی‌توان یک عدد مشخص را به عنوان طول عمر تمام بیماران مبتلا به سرطان استخوان لگن اعلام کرد. نوع سرطان، مرحله تشخیص، درجه تومور، وجود یا نبود متاستاز، امکان برداشت کامل تومور و پاسخ بیمار به درمان از عوامل مهم در پیش‌آگهی هستند.

آمار بقا از مطالعات گروهی به دست می‌آیند و برای نشان دادن روند کلی بیماری مفید هستند، اما نمی‌توانند دقیقاً پیش‌بینی کنند که یک بیمار مشخص چه مدت زنده خواهد ماند. به همین دلیل، پزشک پس از بررسی گزارش پاتولوژی و نتایج مرحله‌بندی می‌تواند اطلاعات دقیق‌تری درباره وضعیت هر بیمار ارائه کند.

آیا سرطان استخوان لگن به سایر قسمت‌های بدن متاستاز می‌دهد؟

برخی سرطان‌های اولیه استخوان می‌توانند به نقاط دیگر بدن انتشار پیدا کنند. در استئوسارکوم، ریه یکی از مهم‌ترین محل‌های متاستاز است و استخوان‌های دیگر نیز ممکن است درگیر شوند. به همین دلیل، بررسی قفسه سینه و سایر نقاط بدن بخشی از مرحله‌بندی بسیاری از بیماران است.

از سوی دیگر، خود استخوان لگن نیز می‌تواند محل متاستاز سرطان‌هایی باشد که در اندام دیگری شروع شده‌اند. بنابراین باید میان «سرطان اولیه استخوان لگن» و «متاستاز سرطان به لگن» تفاوت گذاشت، زیرا منشأ بیماری روی انتخاب درمان تاثیر مستقیم دارد.

شایع‌ترین محل‌های متاستاز

محل متاستاز به نوع سرطان بستگی دارد. در برخی سرطان‌های اولیه استخوان، ریه یکی از محل‌های شایع انتشار است و استخوان‌های دیگر نیز ممکن است درگیر شوند. در مرحله‌بندی، پزشک بر اساس نوع تومور تصمیم می‌گیرد کدام قسمت‌های بدن باید بررسی شوند.

مشاهده یک ضایعه در ریه یا استخوان دیگر به تنهایی برای تشخیص متاستاز کافی نیست و باید در کنار نوع سرطان، تصاویر و سایر اطلاعات پزشکی تفسیر شود.

متاستاز سرطان‌های دیگر به استخوان لگن

سرطان‌های پستان، ریه و پروستات و برخی سرطان‌های دیگر می‌توانند به استخوان متاستاز دهند. در چنین شرایطی، ضایعه استخوانی بخشی از بیماری اصلی محسوب می‌شود و درمان آن بر اساس نوع سرطان اولیه انتخاب می‌شود.

به همین دلیل، اگر فرد سابقه سرطان داشته باشد و در استخوان لگن ضایعه‌ای مشاهده شود، پزشک عمدتا این سابقه را در تشخیص افتراقی در نظر می‌گیرد و ممکن است برای تعیین منشأ ضایعه به تصویربرداری یا نمونه‌برداری نیاز باشد.

چه زمانی برای درد لگن باید به پزشک مراجعه کنیم؟

بیشتر دردهای لگن ناشی از سرطان نیستند، اما درد مداوم یا غیرمعمول باید علت‌یابی شود. اگر درد بدون علت مشخص ایجاد شده، به مرور تشدید می‌شود، هنگام استراحت نیز ادامه دارد یا همراه با توده، تورم، محدودیت حرکتی یا شکستگی بدون ضربه قابل‌توجه است، مراجعه به پزشک اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

همچنین اگر درد با درمان‌های معمول برطرف نشود یا همراه با کاهش وزن بدون علت، تب مداوم یا ضعف عمومی باشد، بهتر است ارزیابی پزشکی انجام شود. این علائم به معنای وجود سرطان نیستند، اما بررسی علت آنها می‌تواند از تاخیر در تشخیص بیماری‌های مهم جلوگیری کند.

بهترین متخصص برای درمان سرطان استخوان لگن چه کسی است؟

برای بررسی تومورهای استخوانی لگن، بهتر است بیمار توسط پزشکی ارزیابی شود که در زمینه تومورهای سیستم اسکلتی و عضلانی و جراحی تومورهای استخوانی تجربه تخصصی داشته باشد. درمان این تومورها در بسیاری از موارد به همکاری جراح، انکولوژیست، متخصص رادیوانکولوژی، رادیولوژیست و پاتولوژیست نیاز دارد و تصمیم‌گیری چندتخصصی می‌تواند در انتخاب مسیر درمان اهمیت داشته باشد.

دکتر مسعود میرکاظمی، متخصص جراحی ارتوپدی و دارای فلوشیپ جراحی تومورهای سیستم اسکلتی و عضلانی، در زمینه بررسی و درمان تومورهای استخوانی و عضلانی فعالیت دارد. در مراجعه به متخصص، بررسی دقیق تصاویر MRI یا CT، گزارش پاتولوژی و سایر مدارک پزشکی اهمیت زیادی دارد تا ابتدا نوع و وسعت ضایعه مشخص شود و سپس درباره روش درمان تصمیم‌گیری شود.

در مواردی که احتمال سارکوم یا تومور بدخیم استخوانی مطرح است، بهتر است بیمار پیش از انجام اقدامات تهاجمی مانند بیوپسی یا جراحی، توسط متخصص مربوط به تومورهای اسکلتی و عضلانی ارزیابی شود. برنامه‌ریزی صحیح برای بیوپسی اهمیت ویژه‌ای دارد، زیرا محل نمونه‌برداری می‌تواند روی جراحی بعدی تاثیر بگذارد.

سوالات متداول

جمع‌بندی

سرطان استخوان لگن می‌تواند به شکل یک سرطان اولیه استخوان ایجاد شود یا در اثر متاستاز سرطان از اندام دیگری به لگن به وجود آید. درد مداوم لگن، تورم یا توده، محدودیت حرکت و شکستگی بدون علت مشخص از علائمی هستند که باید بررسی شوند، اما هیچ‌کدام به‌تنهایی به معنی سرطان نیستند. تشخیص دقیق معمولا با ترکیبی از معاینه، تصویربرداری و در صورت نیاز بیوپسی انجام می‌شود. درمان نیز به نوع و مرحله سرطان، اندازه و محل تومور و امکان برداشت کامل آن بستگی دارد و ممکن است شامل جراحی، شیمی‌درمانی، پرتودرمانی یا سایر درمان‌های سیستمیک باشد. از آنجا که تومورهای استخوانی لگن به دلیل موقعیت آناتومیک خود می‌توانند پیچیده باشند، ارزیابی توسط متخصص تومورهای سیستم اسکلتی و عضلانی و در صورت نیاز همکاری یک تیم چندتخصصی، برای تعیین مسیر مناسب تشخیص و درمان اهمیت دارد.