تنگی کانال نخاعی کمر؛ علائم و درمان

یکی از بیماری های شایع در ناحیه ستون فقرات، تنگی کانال نخاعی است که اغلب این مورد در خانم ها نیز بیشتر دیده می‌شود. اکثر افرادی که مرتبط با داشتن کمر درد معترض هستند، احتمالا به این مشکل دچار هستند اما به دلیل عدم آگاهی کامل، اقدامی برای درمان این بیماری نکرده و درد کمر را با مصرف مسکن ها رفع می‌کنند. در ادامه مقاله با ما همراه باشید تا به جزئیات بیشتر این بیماری و روش های درمان بپردازیم.

تنگی کانال نخاعی به چه معناست؟

ماهیت این بیماری این گونه است که فضای داخلی نخاع که ریشه های عصبی از این ناحیه عبور می‌کنند، دچار تنگی کانال می‌شوند و درد را در ناحیه کمر ایجاد می‌کند. این بیماری ممکن است در فرد به صورت مادرزادی وجود داشته باشد اما ممکن است که به صورت اکتسابی، فرد به این مشکل دچار شود. دردی که ایجاد می‌شود به دلیل وارد شدن فشار به ریشه های عصبی در داخل این کانال است. اعصاب از ناحیه نخاع خارج و به اندام تحتانی می‌روند، و با وجود فشار بر آن ها، کمردرد و بی حسی در ناحیه کمر را تجربه خواهند کرد. در نوع اکتسابی اغلب این بیماری به دلیل افزایش سن ایجاد می‌شود و با ورود بافت یا استخوانی از ناحیه دیگه به کانال های نخاعی، فضای ریشه های عصبی کاسته شده و بیماری را برای افراد ایجاد می‌کند. این بیماری با سایر بیماری های ناحیه کمر، شباهت زیادی داشته و حتما باید توسط بهترین متخصص ارتوپدی معاینه شوید.

علائم تنگی کانال نخاعی

موارد تشدید کننده تنگی کانال نخاعی

• بیرون زدگی دیسک کمر
• آسیب رسیدن به دیسک بین مهره ای
• ایجاد بیماری آرتروز در نایحه ستون فقرات
• شکستگی مهره ها

چه افرادی مستعد تنگی کانال نخاعی هستند؟

این مشکل برای برخی افراد بیشتر احتمال بروز دارد و به اصطلاح مستعد دچار به این مشکل هستند. افرادی که مستعد تنگی کانال نخاعی کمری هستند با عوامل مختلفی مانند افزایش سن، بیماری‌های خاص یا سابقه جراحی مواجه هستند. یکی از عوامل اصلی، افزایش سن است؛ زیرا با گذشت زمان، دیسک‌های بین مهره‌ای ممکن است تحلیل رفته و رباط‌ها ضخیم‌ شوند که این موارد باعث تنگ شدن کانال نخاعی می‌شود. افراد مسن‌ بیشتر در معرض ابتلا به این مشکل هستند. علاوه بر این، افرادی که به بیماری‌هایی مانند آرتروز دچار هستند، بیشتر احتمال دارد که به تنگی کانال نخاعی کمری مبتلا شوند، زیرا این بیماری می‌تواند باعث رشد غیرطبیعی استخوان‌ها و تغییرات در مفاصل ستون فقرات شود. همچنین، افرادی که سابقه آسیب‌های نخاعی، مانند تصادفات یا آسیب‌های ورزشی دارند، ممکن است در معرض خطر تنگی کانال نخاعی قرار گیرند. عوامل ژنتیکی، اضافه‌ وزن و شغل‌هایی که نیاز به بلند کردن اجسام سنگین یا خم شدن مداوم دارند نیز خطر ابتلا به این وضعیت را افزایش می‌دهند.

تشخیص تنگی کانال نخاعی چگونه است؟

تشخیص عارضه تنگی کانال نخاعی بسیار دشوار بوده زیرا علائمی بسیار مشابه با بسیاری از بیماری های دیگر داشته و ممکن است این علائم مربوط به این بیماری نباشد. اغلب افرادی که مشکل تنگی کانال نخاعی دارند، اختلالات درد ناک را ابتدا در پاهای خود احساس می‌کنند. قطعا برای تشخیص این عارضه از انواع عکسبرداری ها استفاده می‌کنند مانند ام ار ای یا سی تی اسکن که به طور دقیق بررسی های لازم انجام شود. این روش های تشخیصی تصاویری بسیار دقیق از کانال نخاعی ارائه داده که به جراح ارتوپد برای تشخیص این بیماری کمک شایانی دارند.

درمان تنگی کانال نخاعی

برای درمان این عارضه روش های متعددی وجود دارد که ساده ترین روش ها، درمان دارویی و استراحت می‌باشد اما این مورد اغلب برای زمانی استفاده می‌شود که این بیماری پیشرفت زیادی نداشته و در واقع در ابتدای شیوع می‌باشد. مسکن ها شاید درد ناشی از تنگی کانال نخاعی را کاهش دهند اما در واقع موجب هدف اصلی یعنی درمان نمی‌شوند. شما برای درمان بهتر است با یک جراح ارتوپد خوب مشورت کنید تا بتوانید بهترین روش درمانی را انتخاب و بتوانید به تدریج، فعالیت های روزمره خود را از سر بگیرید.

تنگی کانال نخاعی کمری با درمان‌های دارویی بهبود می‌یابد؟

تنگی کانال نخاعی کمری با درمان‌های دارویی به طور کامل بهبود نمی‌یابد، اما این درمان‌ها به کاهش علائم و کنترل درد کمک می‌کنند. داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی (NSAIDs) مانند ایبوپروفن یا ناپروکسن به کاهش التهاب و تسکین درد ناشی از فشاری که به عصب‌ها وارد می‌شود، کمک می‌کنند. در برخی موارد، پزشک ممکن است داروهای مسکن ضعیف یا شل‌ کننده‌های عضلانی برای کاهش اسپاسم‌های عضلانی تجویز کند. همچنین، داروهای استروئیدی خوراکی یا تزریقی ممکن است برای کاهش التهاب و تورم در ناحیه ستون فقرات و تسکین علائم مورد استفاده قرار گیرند. با این حال، درمان‌های دارویی بیشتر برای مدیریت علائم به کار می‌روند و نمی‌توانند علت اصلی تنگی کانال نخاعی را درمان کنند.

تنگی کانال نخاعی کمری باعث مشکلات عصبی می‌شود؟

تنگی کانال نخاعی کمری باعث مشکلات عصبی می‌شود. زمانی که کانال نخاعی در ناحیه کمری تنگ می‌شود، فشار اضافی به نخاع و ریشه‌های عصبی وارد می‌آید. این فشار می‌تواند منجر به علائمی مانند درد، بی‌حسی، سوزش، ضعف و یا حتی اختلالات حرکتی در پاها و قسمت‌های پایین‌ بدن شود. در موارد شدیدتر، فشار بر روی عصب‌ها باعث آسیب دائمی به اعصاب شده و موجب مشکلاتی مانند اختلال در کنترل مثانه یا روده و مشکلاتی در راه رفتن می‌شود. بنابراین، تنگی کانال نخاعی کمری نه تنها باعث درد و ناراحتی می‌شود، بلکه می‌تواند بر عملکرد عصبی و کیفیت زندگی فرد تأثیر بگذارد. برای جلوگیری از پیشرفت این مشکلات، تشخیص و درمان به موقع اهمیت زیادی دارد.

شاید این مطلب برای شما مناسب باشد: جراحی تومور عضلانی

جراحی برای درمان تنگی کانال نخاعی کمری خطرناک است؟

جراحی برای درمان تنگی کانال نخاعی کمری معمولا به‌ عنوان یک گزینه مؤثر در نظر گرفته می‌شود اما مانند هر جراحی دیگری، با خطراتی همراه است. خطرات این جراحی ممکن است شامل عفونت، خونریزی، آسیب به نخاع یا اعصاب اطراف و مشکلات ناشی از بیهوشی باشد. علاوه بر این، ممکن است در برخی از بیماران پس از جراحی، مشکلاتی مانند عوارض در روند بهبودی، عدم بهبود کامل علائم یا حتی عود مجدد تنگی نخاعی رخ دهد. با این حال، در بیشتر موارد، جراحی برای درمان تنگی کانال نخاعی کمری به‌ ویژه در صورتی که علائم شدید باشند، بسیار مؤثر است و به تسکین درد و بهبود عملکرد عصبی کمک می‌کند.

چه زمانی برای تنگی کانال نخاعی باید به پزشک مراجعه کرد؟

اگر علائم تنگی کانال نخاعی کمری به تدریج بدتر شوند یا باعث اختلالات جدی در عملکرد روزمره شوند، باید به پزشک مراجعه کرد. این علائم شامل درد شدید و مزمن در کمر، پاها یا ناحیه کمر، بی‌حسی یا ضعف در پاها، مشکلات تعادل و راه رفتن، یا احساس درد یا سوزش در نواحی خاص از بدن است. اگر مشکلاتی مانند کنترل مثانه یا روده دچار اختلال شده یا پاها به طور غیرمعمول ضعیف یا ناتوان شده‌اند، این علائم می‌توانند نشان‌دهنده آسیب عصبی جدی باشند و نیاز به مراقبت فوری پزشکی دارند. همچنین، در صورتی که درد با استراحت و درمان‌های خانگی کاهش پیدا نکند یا برای مدت طولانی ادامه یابد، مراجعه به پزشک ضروری است. پزشک می‌تواند با انجام معاینات و تست‌های تشخیصی مانند تصویربرداری، وضعیت بیمار را ارزیابی کرده و بهترین گزینه‌های درمانی را پیشنهاد دهد.

دکتر مسعود میرکاظمی

متخصص ارتوپدی و تورماتولوژی و آسیب های ورزشی
فلوشیپ جراحی تومورهای استخوانی و عضلانی
عضو انجمن بین الملی حفظ اندام امریکا و اروپا ( ISOLS )
عضو انجمن جراحان ارتوپدی ایران ( IOA )
استاد یار دانشگاه