پروتز لگن جایگزین مفصل از دست رفته!

پروتز لگن جایگزین مفصل از دست رفته برای بیمارانی خواهد بود که نیاز به ترمیم و رفع مشکلات این ناحیه دارند. اینکه می توان یک پروتز لگن را با مفصل آسیب دیده جایگرین کرد، یک امتیاز محسوب می شود. برای افرادی که مدتها لگن آنها آسیب دیده و قادر به انجام بسیاری از فعالیت های روزمره خود نیستند، این روش بهترین متد درمانی است. با پیشرفت علم و تلاش بسیار یاز محقیقت می توان این مژده را به بیمارانی که مفصل لگن آنها آسیب دیده استف داد. جراح و متخصص ارتوپد آن را با مفصل شما جایگزین می کند و پس از آن شما می بایست مراقبت های لازم را داشته باشید. در این مطلب قصد داریم با استفاده از تجربیات دکتر مسعود میرکاظمی بهترین جراح پروتز زانو و لگن، شما را راهنمایی کنیم.

در ادامه صحبت هایی در رابطه با جراحی پروتز لگن توسط دکتر مسعود مرکاظمی متخصص ارتوپد و فلوشیپ جراحی تومور های استخوانی و عضلانی را خواهیم شنید.

پروتز لگن یا هیپ چیست؟

مفصل هیپ یا پروتز لگن از یک کاسه استابلوم و یک سر فمور یا استخوان ران تشکیل شده است و خیلی اوقات به دلایل مختلفی مانند مصرف دارو های چاقی یا لاغری که در آن ترکیباتی مانند کورتون وجود دارد. که باعث سیاه شدن سر استخوان ران می شود. علت های دیگری نیز می تواند باعث سیاه شدن سر استخوان ران گردد و خون رسانی آن را مختل می کند که اصطلاحا در پزشکی به آن AVN می گویند به دنبال اوسکولار نکروزیس، مفصل  ران بیمار از بین می رود و در بسیاری از مواقع لازم است جراحی تعویض مفصل برای بیمار انجام شود.

علل آسیب به مفصل لگن

ان ها را با پیچ به یک دیگر متصل نگه می دارند اما به مرور زمان سر استخوان ران سیاه می شود و داخل لگن می رود و در نتیجه ساییدگی ایجاد می شود.

یکی از علت های دیگر می تواند بیماری های مادر زادی مانند دررفتگی لگن باشد که در دوران کودکی به درستی درمان نشده است استخوان لگن بیمار بالا می رود و حفره استابلوم خالی می ماند خیلی اوقات یا در درجات پایین تر در قسمت نا به جا قرار می گیرد که این ها نیز باعث ساییدگی زودرس مفصل لگن  می شود و در نتیجه بیمار نیاز به جراحی تعویض مفصل لگن دارد. تا بتواند به راحتی راه برود.

از علل دیگر می تواند همو گلوبال پاتی ها و بیماری های متابولیک باشد که این ها از عوامل نادر هستند و علل شایع از بین رفتن مفصل ران همان تروماها یا تصادفات، سیاه شدن سر ران و در رفتگی های مادر زادی لگن است که بیمار را به سمت تعویض مفصل سوق می دهد. در بیماران روماتولوژیک دارند که نیاز به مصرف کورتون دارند نیز در معرض سیاه شدن سر استخوان ران قرار دارند.

جراحی پروتز لگن چرا انجام می شود؟

جراحی زمانی انجام می شود که مفصل سراستخوان ران و لگن از بین رفته باشد و فعالیت این بخش از بدن با اختلال روبرو شده باشد. علل و عوامل مختلفی در شکستگی و یا تحلیل سر استخوان های ران ها و نواحی لگنی دخیل هستند. در پی آن چاره ای جز استفاده از پروتز لگن نیست. پروتز مصنوعی که در بخش لگن و سر استخوان ران استفاده می شود، به منظور بهبود و درمان شکستگی ها و تحلیل استخوان است.

محدودیت سنی جراحی پروتز لگن برای افراد مسن

محدودیت سنی خاصی برای جراحی پروتز لگن وجود ندارد، اما در افراد مسن، برخی از عوامل مانند وضعیت کلی سلامت، توانایی بهبودی و سطح فعالیت بعد از جراحی تأثیرگذار هستند. به طور کلی، جراحی پروتز لگن برای افراد مسن که دچار درد شدید و محدودیت حرکتی به علت آرتروز یا آسیب‌ های شدید مفصل لگن هستند، گزینه ای مؤثر و مفید می‌باشد. بسیاری از افراد مسن، حتی با وجود مشکلات سلامتی دیگر مانند بیماری‌ های قلبی یا دیابت، از این جراحی بهره‌مند می‌شوند، اما در چنین مواردی، پزشک باید وضعیت کلی بیمار را به دقت ارزیابی کرده و جراحی را تنها در صورتی توصیه کند که مزایای آن بیشتر از خطرات احتمالی باشد.

افراد مسن به زمان بیشتری برای بهبودی نیاز دارند، اما با مراقبت‌ های مناسب و پیگیری فیزیوتراپی، جراحی پروتز لگن به کاهش درد، بهبود تحرک کمک می‌کند. در نهایت، تصمیم‌ گیری برای جراحی باید با همکاری تیم پزشکی متخصص و با توجه به وضعیت فردی بیمار انجام شود.

مزایای جراحی پروتز لگن

• افرادی که تحت این جراحی قرار می گیرند اغلب بعد از جراحی تا حد قابل توجهی درد مفاصل آنها کاهش پیدا می کند.
• پروتز لگن به گونه ای طراحی شده که نهایت سازگاری را با بدن انسان داشته باشد.
• بعد از انجام جراحی پروتز لگن تا حد قابل توجهی دامنه حرکتی پاها و ران ها افزایش پیدا کرده و افراد می توانند تحرک زیادی داشته باشند.
• کاهش درد از جمله مهم ترین مزایایی است که در پی جراحی پروتز لگن حاصل می شود.

نکات مهم جراحی پروتز لگن که باید پیش از عمل بدانید

برای جراحی پروتز لگن باید ابتدا آناتومی این عضو را شناخت. لگن از دو قسمت استابلوم و سر و گردن استخوان تشکیل شده که با دو کامپوننت فلزی جایگزین می شود. به دنبال آن یک پلی اتیلنی وجود دارد که بین این دو قرار می گیرد. این بخش از پروتز لگن نقش غضروف مفصلی را ایفا می کند و باعث می شود درد بیمار برای پذیرش عضو جدید کمتر شود.

عفونت یکی از عوارض احتمالی و جدایی ناپذیر تمامی جراحی ها است و ممکن است در این جراحی عفونت مفصل رخ دهد. به این ترتیب برای درمان آن می توان از سیمان آنتی بیوتیک استفاده کرد.

عارضه دیگر ممکن است شکستگی حین عمل یا شکستگی بعد از عمل در اطراف پروتز باشد که آن را نیز می توان با جایگزینی پروتزی دیگر، شکستگی را درمان کرد.

ممکن است لختگی خون در پای بیمار رخ دهد و اصطلاحات دی وی تی اتفاق بیافتد. این مشکل نیز عارضه دیگری در جراحی تعویض مفصل لگن است. برای جلوگیری از آن، جوراب های واریس و داروهای ضد انعقاد برای بیمار استفاده می شود تا از لختگی خون در پا جلوگیری شود.

روند انجام جراحی پروتز لگن

برای انجام جراحی پروتز لگن می بایست بیمار در ابتدا توسط متخصص بیهوشی، بیهوش شود. به همین جهت انواع ماده های بی حس کننده متناسب با شرایط به شما تزریق می شود. این کار توسط متخصص بیهوشی انجام می شود. پس از این که در حالت بیهوشی قرار گرفتید روند انجام جراحی آغاز می شود. ابتدا برش هایی در نواحی خاصی از لگن و ران ایجاد می شود که دسترسی پزشک را به نواحی داخلی امکان پذیر می کند. بعد از این که جراح به نواحی مفاصل دسترسی پیدا کرد، می تواند اقدامات جراحی را شروع دهد. ابتدایی ترین مرحله در جراحی این است که سر استخوان ران که آسیب دیده، بش خورده و خارج می شود. در نهایت با برخی اقدامات تخصصی مفصل مصنوعی را در این ناحیه جایگزین کنند تا روند جراحی تکمیل شود. پس از جایگذاری مفصل مصنوعی دامنه حرکتی پای بیمار بررسی می شود. این بررسی به جراح کمک می کند تا از نحوه صحیح قرار گیری پروتز مصنوعی در درون مفصل ران اطمینان حاصل کند. بعد از بررسی، قسمت های برش خورده بسته و بخیه زده می شوند.

عوارض بعد از جراحی پروتز لگن

جراحی پروتز لگن یک روش ایمن و مؤثر برای درمان مشکلات مفصل لگن است، اما هر جراحی دیگری عوارضی به دنبال خواهد داشت. برخی از عوارض احتمالی بعد از جراحی پروتز لگن عبارتند از:

• عفونت: یکی از عوارض شایع بعد از جراحی‌ های ارتوپدی عفونت است. این عفونت در محل جراحی یا در داخل مفصل پروتزی رخ می‌دهد و نیاز به درمان فوری دارد.
• لخته‌های خونی : تشکیل لخته‌ های خون در رگ ‌های پا پس از جراحی یکی از خطرات احتمالی است که به آمبولی ریه منجر می‌شود. پزشک داروهای ضد انعقاد تجویز می‌کند تا این خطر کاهش یابد.
• درد و التهاب: پس از جراحی، درد و التهاب در محل پروتز وجود دارد که با داروهای مسکن کنترل می‌شود، اما در برخی موارد درد طولانی‌ مدت ادامه می‌یابد.
• آسیب به اعصاب یا رگ‌ ها: در برخی موارد نادر، جراحی به اعصاب یا رگ ‌های اطراف مفصل آسیب می‌زند که باعث بی‌حسی یا ضعف در پا می‌شود.
• لغزش یا جابجایی پروتز: در برخی از بیماران، پروتز جابجا می‌شود یا از جای خود بیرون می‌آید. این مشکل نیاز به جراحی مجدد خواهد داشت.
• ساییدگی و خرابی پروتز: با گذشت زمان، پروتز به علت فشار مکرر یا استفاده بیش از حد خراب یا ساییده می‌شود که نیاز به تعویض دوباره پروتز خواهد بود.
• محدودیت در حرکت: در برخی موارد، پس از جراحی، حرکت مفصل لگن به طور کامل به حالت طبیعی بازنمی‌گردد و محدودیت ‌هایی در خم شدن یا چرخش پا وجود دارد.

مراقبت های بعد از جراحی پروتز لگن

• بعد از جراحی بیمار باید در بیمارستان و تحت نظر متخصصین مربوطه قرار گیرد تا فشار خون، تنفس و عملکرد قلب او مورد بررسی قرار گیرد. اگر مشکلی برای فرد به وجود آمده باشد، اقدامات درمانی لازم در جهت بهبود وضعیت او انجام می شود.
• ساعات اولیه بعد از جراحی و به هوش آمدن بیمار بخاطر اینکه سیستم بلع او به خوبی کار نمی کند، بهتر است از طریق سرم تغذیه کند.
• بعد از جراحی و زمانی که بیمار در بیمارستان بستری می باشد از انواع داروهای مسکن و ضد درد استفاده می کنند تا میزان درد را به کمترین میزان ممکن برسانند.
• معمولا بیماران باید دو تا سه روز در بیمارستان بستری شوند تا کنترل لازم روی سیستم بدنی وی انجام شود و مشکلی برای بیمار بوجود نیاید.
• در چند روزه اول بعد از جراحی، تغذیه بیمار از سوی پزشک و پرستار کنترل می شود تا مواد غذایی مغذی برای او مورد استفاده قرار گیرد.
• برای جلوگیری از لخته شدن خون در پاها باید از جوراب های واریسی استفاده شود که خطر لخته شدن خون در بدن را کاهش می دهند.

بعد از جراحی پروتز لگن می‌توانم فعالیت‌های ورزشی انجام دهم؟

پس از جراحی پروتز لگن، به تدریج به فعالیت‌ های ورزشی باز می‌گردید، اما این کار باید با مراقبت و تحت نظر پزشک یا فیزیوتراپیست انجام شود. در ابتدا، پس از جراحی، دوره ‌ای از بهبودی و فیزیوتراپی لازم است تا عضلات اطراف مفصل لگن تقویت شده و حرکت مفصل بهبود یابد. فعالیت‌ های ورزشی باید به طور تدریجی شروع شوند و از ورزش ‌های پرفشار و پرخطر مانند دویدن، پرش یا ورزش‌ هایی که فشار زیادی به مفصل وارد می‌کنند، باید خودداری شود. در ماه‌های اول بعد از جراحی، تمرینات سبکی مانند پیاده ‌روی، شنا یا دوچرخه ‌سواری با شدت کم توصیه می‌شود تا به تقویت عضلات و بهبود تحرک کمک کند. بعد از گذشت چند ماه و با تأیید پزشک، فعالیت ‌های ورزشی سنگین ‌تر را شروع کنید، البته باید از هرگونه فشار اضافی بر روی مفصل جدید خود اجتناب کنید. همیشه بهتر است که روند بازگشت به فعالیت ‌های ورزشی را طبق برنامه درمانی و تحت نظر متخصص دنبال کنید تا از آسیب‌ های احتمالی جلوگیری شود. ورزش بعد از تعویض مفصل لگن و استفاده از پروتز جدید نیازمند تاییدیه پزشک است.

مدت زمان دوام پروتز لگن

پروتزهای لگن طراحی شده‌اند تا برای 15 تا 20 سال دوام بیاورند، اما این مدت زمان به عوامل مختلفی مانند جنس پروتز، سطح فعالیت بیمار، وضعیت سلامت عمومی و نحوه استفاده از مفصل بستگی دارد. پروتزهای ساخته شده از مواد با کیفیت بالا مانند تیتانیوم یا سرامیک عمر طولانی‌ تری دارند. با این حال، در صورتی که بیمار فعالیت‌ های سنگین یا پرفشاری انجام دهد، پروتز زودتر دچار ساییدگی یا خرابی می‌شود. علاوه بر این، مراقبت ‌های بعد از جراحی و پیگیری ‌های پزشکی به حفظ عملکرد پروتز و تأخیر در نیاز به تعویض آن کمک می‌کند. در مجموع، بسیاری از بیماران تا سال ها از پروتزهای لگن استفاده می‌کنند بدون اینکه نیاز به تعویض آن‌ ها داشته باشند.

دوران بهبودی بعد از جراحی پروتز لگن

دوران بهبودی بعد از جراحی پروتز لگن بین 3 تا 6 ماه طول می‌کشد، اما این مدت زمان بسته به وضعیت فرد و میزان همکاری او با درمان‌ های فیزیوتراپی متفاوت می‌باشد. در هفته‌ های اول پس از جراحی، بیمار نیاز به استراحت و استفاده از داروهای مسکن برای کاهش درد دارد، و به کمک عصا یا واکر برای حرکت نیاز است. در این مدت، فیزیوتراپی شروع می‌شود تا به تقویت عضلات و بهبود دامنه حرکتی مفصل کمک کند. بعد از 6 هفته، بسیاری از بیماران قادر به انجام فعالیت‌ های روزمره هستند، اما برای بازگشت کامل به فعالیت‌ های ورزشی یا سنگین ‌تر، نیاز به 3 تا 6 ماه زمان برای بهبودی می‌باشد. پیگیری ‌های منظم با پزشک و فیزیوتراپیست برای جلوگیری از مشکلات احتمالی و اطمینان از بهبود کامل ضروری است.

جراحی پروتز لگن چقدر طول می‌کشد؟

جراحی پروتز لگن بین 1 تا 3 ساعت طول می‌کشد. مدت زمان دقیق عمل بستگی به عوامل مختلفی مانند نوع جراحی وضعیت سلامت بیمار، پیچیدگی ‌های جراحی و تجربه جراح دارد. در این مدت، جراح پروتز را به ‌طور دقیق در مفصل لگن جایگزین می‌کند و مراحل مختلفی از جمله برش بافت ‌ها، قرار دادن پروتز و تنظیم آن انجام می‌شود. بعد از جراحی، بیمار نیاز به بستری کوتاه‌ مدت برای نظارت و بهبودی اولیه دارد.

سوالات متداول در رابطه با جراحی پرتز لگن

نتیجه گیری از جراحی پروتز لگن

بنابر تمامی مطالبی که در این مقاله آمده می توان گفت این جراحی از چه میزان حساسیتی برخوردار است. زیرا که روند جراحی بسیار سنگین است و صرفا یک جراح با تجربه و کارآزموده می تواند از پس اقدامات سخت و پیچده جراحی برآید. از این رو بهتر است که برای انجام این جراحی به بهترین جراح پروتز لگن مراجعه کنید. سعی کنید که در انتخاب جراح نهایت دقت را داشته باشید. خوش بختانه در کشورمان شاهد فعالیت های بهترین جراحان و متخصصین جراحی تومور های استخوانی، تومور های عضلانی و دفرمیته اندام ها در تهران هستیم. بهترین متخصصین تا به امروز توانسته اند بهترین نتایج درمانی را رقم بزنند و بسیاری از افراد را از دردهای قابل توجه برهانند.