تومور استخوانی فیبروسارکوما

فیبروسارکوما یک نوع نادر از سرطان است که در بافت‌های نرم بدن، به ویژه در بافت‌های همبند مانند عضلات، تاندون‌ها و لیگامان‌ها، رشد می‌کند. این بیماری معمولاً در افرادی که در سنین میانسالی یا مسن‌تر قرار دارند بیشتر مشاهده می‌شود، اما در برخی موارد می‌تواند در هر سنی نیز تشخیص داده شود. فیبروسارکوما از نوع سارکومای بافت نرم است و می‌تواند به سرعت رشد کرده و به بافت‌های اطراف یا اعضای دیگر بدن گسترش یابد. از آنجا که علائم این بیماری در مراحل اولیه اغلب مبهم یا خفیف هستند، تشخیص زود هنگام آن می‌تواند چالش‌برانگیز باشد. این بیماری نیاز به درمان‌های تخصصی و پیگیری دقیق دارد تا از پیشرفت آن جلوگیری شده و درمان‌های مناسب به موقع انجام شوند.

فیبروسارکوما چیست؟

فیبروسارکوما یک سرطان نادر است که در بافت‌های نرم بدن به‌ویژه در بافت‌های همبند ایجاد می‌شود. این نوع سرطان بیشتر در عضلات، تاندون‌ها، لیگامان‌ها و غشای بافت‌های دیگر یافت می‌شود. در حقیقت، فیبروسارکوما به طور عمده در سلول‌های فیبروبلاستی (سلول‌های بافت همبند) شروع به رشد می‌کند. این نوع سرطان از انواع سارکومای بافت نرم است و به طور خاص به بافت‌هایی که از ساختار پشتیبانی‌کننده بدن (مانند لیگامان‌ها و تاندون‌ها) تشکیل شده‌اند، حمله می‌کند.

علائم فیبروسارکوما

فیبروسارکوما معمولاً با علائم اولیه خفیف و مبهم شروع می‌شود. بیشتر بیماران ممکن است هیچ علائم مشخصی نداشته باشند تا زمانی که تومور به اندازه قابل توجهی رشد کند. با این حال، برخی علائم رایج عبارتند از:

• درد در ناحیه‌ای که تومور در آن قرار دارد، که ممکن است به مرور زمان شدیدتر شود.
• وجود توده یا برآمدگی قابل لمس در محل تومور.
• محدودیت در حرکت اندام‌ها یا عضلات مربوط به ناحیه تومور.
• در برخی موارد، کاهش وزن یا احساس خستگی مزمن.

بیشتر بخوانید: درمان سرطان سارکوم

دلایل و عوامل خطر برای فیبروسارکوما

فیبروسارکوما دقیقاً دلایل مشخصی برای بروز ندارد، اما عوامل خطر مختلفی وجود دارند که می‌توانند احتمال ابتلا به این بیماری را افزایش دهند. برخی از این عوامل عبارتند از:

• سابقه سرطان در خانواده: ژنتیک نقش مهمی در بروز این نوع سرطان‌ها دارد.
• قرار گرفتن در معرض اشعه: افرادی که تحت درمان با اشعه یا تشعشعات رادیواکتیو قرار گرفته‌اند، ممکن است بیشتر در معرض ابتلا به فیبروسارکوما باشند.
• اختلالات ژنتیکی: برخی بیماری‌ها مانند سندروم‌های ژنتیکی خاص، احتمال بروز این سرطان را افزایش می‌دهند.
• اختلالات سیستم ایمنی: افرادی که سیستم ایمنی ضعیف دارند یا تحت درمان‌های سرکوب‌کننده ایمنی قرار دارند، ممکن است در معرض خطر بیشتری باشند.

تشخیص فیبروسارکوما

تشخیص فیبروسارکوما معمولاً از طریق روش‌های تصویربرداری مانند CT اسکن یا MRI انجام می‌شود که به پزشک کمک می‌کند محل دقیق تومور و میزان گسترش آن را شناسایی کند. برای تأیید تشخیص، ممکن است پزشک از بیوپسی نیز استفاده کند، که در آن نمونه‌ای از بافت تومور برداشته شده و تحت میکروسکوپ بررسی می‌شود تا نوع سلول‌ها و تومور مشخص شود.

روش‌های درمان فیبروسارکوما

درمان فیبروسارکوما بستگی به عواملی مانند اندازه و محل تومور، مرحله سرطان و وضعیت کلی بیمار دارد. روش‌های درمانی شامل موارد زیر می‌شوند:

• جراحی: جراحی معمول‌ ترین روش درمان فیبروسارکوما است. در این روش، پزشک سعی می‌کند تومور را همراه با بافت‌های سالم اطراف آن بردارد تا از گسترش سرطان جلوگیری شود.
• شیمی‌ درمانی: این روش معمولاً برای درمان فیبروسارکومای پیشرفته یا پس از جراحی برای از بین بردن سلول‌های سرطانی باقی‌مانده استفاده می‌شود. شیمی‌درمانی می‌تواند با داروهای مختلف به صورت خوراکی یا تزریقی صورت گیرد.
• پرتو درمانی: این روش برای کوچک کردن تومور قبل از جراحی یا برای درمان سلول‌های سرطانی باقی‌مانده پس از جراحی استفاده می‌شود. پرتودرمانی به طور مستقیم به ناحیه تومور تابانده می‌شود.

فیبروسارکوما به شیمی‌درمانی پاسخ می‌دهد؟

فیبروسارکوما به شیمی‌درمانی پاسخ می‌دهد، اما میزان پاسخ آن به شیمی‌درمانی معمولاً محدود است. فیبروسارکوما یک نوع سارکوم است که از بافت‌های نرم و فیبری بدن نشأت می‌گیرد و معمولاً در مراحل پیشرفته‌تر نسبت به درمان‌های شیمیایی مقاوم‌تر می‌شود. با این حال، شیمی‌درمانی همچنان می‌تواند در درمان فیبروسارکوما نقش داشته باشد، به ویژه در مواردی که تومور به دیگر نقاط بدن متاستاز داده است یا در صورتی که جراحی به تنهایی کافی نباشد.

شیمی‌درمانی به طور عمده برای کاهش اندازه تومور قبل از جراحی، جلوگیری از بازگشت آن پس از جراحی، یا درمان متاستازهای دوردست استفاده می‌شود. داروهای شیمی‌درمانی مانند دوکسوروبیسین و ایماتینیب گاهی برای درمان فیبروسارکوما به کار می‌روند، اما میزان موفقیت آن‌ها به ویژگی‌های خاص تومور و وضعیت فرد بیمار بستگی دارد.

در مواردی که فیبروسارکوما به شیمی‌ درمانی پاسخ ندهد، ممکن است پزشک روش‌های دیگری مانند رادیوتراپی یا درمان‌های هدفمند را توصیه کند. بنابراین، درمان‌های فیبروسارکوما معمولاً ترکیبی از جراحی، شیمی‌ درمانی و رادیوتراپی است تا بهترین نتیجه حاصل شود.

بیشتر بخوانید: علت سرطان سارکوم

پیشگیری از فیبروسارکوما

فیبروسارکوما از آنجایی که عوامل دقیق و قابل پیشگیری برای آن شناسایی نشده است، پیشگیری خاصی برای آن وجود ندارد. با این حال، برخی اقدامات می‌توانند خطر ابتلا به این بیماری را کاهش دهند:

• کاهش قرارگیری در معرض اشعه: محدود کردن تماس با اشعه‌های خطرناک می‌تواند در پیشگیری از انواع مختلف سرطان از جمله فیبروسارکوما مفید باشد.
• پایش‌های منظم برای افراد در معرض خطر: افرادی که سابقه خانوادگی از انواع خاص سرطان‌ها دارند، باید به طور منظم تحت معاینات و بررسی‌های پزشکی قرار گیرند.
• مراقبت از سیستم ایمنی: حفظ یک رژیم غذایی سالم، فعالیت بدنی منظم و رعایت اصول بهداشت عمومی می‌تواند به تقویت سیستم ایمنی بدن و کاهش خطر ابتلا به انواع سرطان‌ها کمک کند.

فیبروسارکوما می‌تواند به سایر قسمت‌های بدن پخش شود؟

فیبروسارکوما می‌تواند به سایر قسمت‌های بدن پخش شود. این نوع سرطان از گروه سارکوم‌های نرم است که معمولاً از بافت‌های نرم و فیبری بدن، مانند عضلات، تاندون‌ها و بافت‌های همبند رشد می‌کند. یکی از ویژگی‌های سرطان‌های سارکوم، توانایی متاستاز (انتقال به قسمت‌های دیگر بدن) است. فیبروسارکوما می‌تواند از طریق خون یا سیستم لنفاوی به سایر قسمت‌ها، مانند ریه‌ها، کبد و استخوان‌ها گسترش یابد. وقتی سرطان به نقاط دورتر از محل اصلی تومور گسترش پیدا می‌کند، معمولاً به آن متاستاز گفته می‌شود. بنابراین، تشخیص زودهنگام و درمان به موقع فیبروسارکوما بسیار مهم است تا از گسترش آن به سایر اعضای بدن جلوگیری شود. درمان‌های معمول برای جلوگیری از متاستاز شامل جراحی برای حذف تومور اولیه، شیمی‌درمانی، رادیوتراپی و گاهی درمان‌های هدفمند یا ایمنی‌ درمانی هستند.

بعد از درمان فیبروسارکوما، خطر بازگشت سرطان وجود دارد؟

بعد از درمان فیبروسارکوما، خطر بازگشت سرطان (بازگشت یا متاستاز) وجود دارد. مانند بسیاری از انواع سارکوم‌ها، فیبروسارکوما می‌تواند مجدداً رشد کند، حتی اگر تومور اولیه به طور کامل برداشته شده باشد. ترکیب جراحی با درمان‌های تکمیلی مانند شیمی‌درمانی یا رادیوتراپی می‌تواند خطر بازگشت را کاهش دهد. اگر تنها جراحی برای برداشتن تومور انجام شود، احتمال بازگشت آن بیشتر خواهد بود. اگر تومور در مراحل اولیه تشخیص داده شود و به طور کامل از بدن برداشته شود، خطر بازگشت کمتر است. اما در صورتی که تومور در مراحل پیشرفته‌تر تشخیص داده شود یا متاستاز داده باشد، خطر بازگشت افزایش می‌یابد.

نتیجه‌ گیری

فیبروسارکوما یک نوع نادر از سرطان بافت نرم است که در بافت‌های همبند بدن رخ می‌دهد. این بیماری به دلیل علائم اولیه مبهم، تشخیص زودهنگام آن اهمیت بالایی دارد. درمان‌های مختلفی برای فیبروسارکوما وجود دارد که شامل جراحی، شیمی‌ درمانی و پرتودرمانی می‌شود. با تشخیص و درمان به موقع، بسیاری از بیماران می‌توانند پیشرفت‌های چشمگیری داشته باشند. به همین دلیل، مشاوره با پزشک متخصص و انجام بررسی‌های دقیق برای افراد در معرض خطر ضروری است.

دکتر مسعود میرکاظمی

متخصص ارتوپدی و تورماتولوژی و آسیب های ورزشی
فلوشیپ جراحی تومورهای استخوانی و عضلانی
عضو انجمن بین الملی حفظ اندام امریکا و اروپا ( ISOLS )
عضو انجمن جراحان ارتوپدی ایران ( IOA )
استاد یار دانشگاه