عوارض جراحی استئوتومی زانو، هرآنچه باید قبل از عمل بدانید

عوارض جراحی استئوتومی زانو می‌تواند تاثیر قابل توجهی بر روند بهبودی و کیفیت زندگی بیمار داشته باشد. این جراحی که با هدف اصلاح انحرافات استخوانی و کاهش درد مفصل انجام می‌شود، با وجود فواید متعدد، ممکن است با مشکلاتی مواجه شود که شناخت آن‌ها برای بیماران و پزشکان حیاتی است. مشکلات کوتاه مدت مانند درد و تورم و مسائل بلندمدت مانند محدودیت حرکت یا ناپایداری مفصل، اهمیت آگاهی و مراقبت دقیق پس از عمل را نشان می‌دهند. اطلاع از این موارد به اتخاذ تصمیمات بهتر و دستیابی به نتایج موفقیت آمیز کمک می‌کند. در ادامه به کمک دکتر مسعود میرکاظمی به بررسی این موضوع خواهیم پرداخت.

دکتر مسعود میرکاظمی بهترین متخصص ارتوپدی و تورماتولوژی و آسیب‌های ورزشی با روش‌های پیشرفته، سلامت و عملکرد شما را بهبود می‌بخشد. برای مشاوره با ایشان با ما همراه باشید.

عوارض جراحی استئوتومی زانو شامل چه مواردی می‌‍شود؟

عوارض جراحی استئوتومی زانو از موضوعات مهمی است که آگاهی از آن می‌تواند در تصمیم گیری آگاهانه بیماران نقش داشته باشد. در ادامه به بررسی نکات مهم و مزایای مرتبط با این جراحی خواهیم پرداخت.

درد و تورم بعد از عمل

درد و تورم یکی از رایج ترین پیامدهای جراحی استئوتومی زانو است که بیشتر در روزها و هفته‌های ابتدایی پس از عمل تجربه می‌شود. درد می‌تواند ناشی از برش جراحی، دستکاری استخوان و بافت نرم اطراف مفصل باشد و تورم به دلیل تجمع مایعات و پاسخ التهابی بدن ایجاد می‌شود. کنترل درد با استفاده از داروهای مسکن تجویزی، استراحت کافی، بالا نگه داشتن پا و کمپرس سرد بسیار موثر است. در صورت شدت غیرمعمول درد یا تورم، بیمار باید سریعا به پزشک مراجعه کند تا از عفونت یا هماتوم جلوگیری شود.

محدودیت حرکتی و خشکی مفصل

پس از جراحی، بسیاری از بیماران با سفتی و کاهش دامنه حرکت زانو مواجه می‌شوند. این محدودیت حرکتی می‌تواند ناشی از تورم، درد، تجمع مایعات یا چسبندگی بافت‌ها باشد. عدم استفاده کافی از مفصل نیز این مشکل را تشدید می‌کند. انجام فیزیوتراپی منظم، حرکات کششی کنترل شده، ماساژ و تمرینات تقویتی عضلات اطراف زانو به بازگشت دامنه حرکت طبیعی مفصل کمک می‌کند و از مشکلات طولانی مدت جلوگیری می‌کند.

ناپایداری زانو یا ضعف مفصل

گاهی بعد از جراحی، بیمار احساس ناپایداری، ضعف یا عدم کنترل کامل زانو دارد. این موضوع می‌تواند ناشی از ضعف عضلات چهارسر ران، عدم تعادل در ساختار استخوان یا تغییرات در رباط‌ها باشد. تمرینات تعادلی، تقویت عضلات پا و استفاده از ابزارهای حمایتی مانند بریس، می‌تواند به بهبود ثبات مفصل کمک کند. در موارد شدید، ممکن است نیاز به بررسی پزشکی و اقدامات تکمیلی وجود داشته باشد.

عفونت محل جراحی

عفونت یکی از جدی ترین پیامدهای جراحی استئوتومی زانو است که می‌تواند در سطح پوست یا عمق استخوان رخ دهد. علائم شایع شامل قرمزی، تورم، گرما و ترشح از محل برش است. عفونت‌های سطحی معمولا با آنتی‌بیوتیک درمان می‌شوند، اما عفونت عمقی ممکن است نیاز به جراحی مجدد داشته باشد. رعایت دقیق بهداشت محل جراحی، پیگیری‌های منظم پزشکی و مصرف داروهای تجویزی از مهمترین روش‌های پیشگیری هستند.

ایجاد لخته خون

پس از جراحی و کاهش تحرک، خطر تشکیل لخته خون در وریدهای عمقی پا وجود دارد. این مشکل می‌تواند جدی و تهدید کننده زندگی باشد، زیرا ممکن است به ریه منتقل شود. پیشگیری شامل استفاده از جوراب واریس، حرکات پا، پیاده‌روی سبک و در موارد خاص مصرف داروهای ضد انعقاد است. شناسایی سریع علائم مانند تورم ناگهانی، درد شدید یا تغییر رنگ پا بسیار حیاتی است.

عدم جوش خوردن استخوان یا تاخیر در ترمیم

گاهی استخوان‌ها پس از استئوتومی به خوبی یا به موقع جوش نمی‌خورند. این مشکل به عوامل متعددی مانند تغذیه ناکافی، عدم ثبات کافی استخوان یا بیماری‌های زمینه‌ای بستگی دارد. تاخیر در ترمیم می‌تواند باعث درد طولانی‌مدت، محدودیت حرکت و احتمال نیاز به جراحی مجدد شود. حمایت از استخوان با بریس، تغذیه مناسب و رعایت دستورات پزشک به بهبود جوش خوردن کمک می‌کند.

بیشتر بخوانید: مراقبت‌های بعد از جراحی استئوتومی زانو

آسیب به اعصاب اطراف زانو

در موارد نادر، جراحی می‌تواند به اعصاب نزدیک زانو آسیب بزند. این آسیب ممکن است باعث بی‌حسی، گزگز، ضعف عضلات یا کاهش کنترل مفصل شود. بیشتر این مشکلات موقت هستند و با فیزیوتراپی، تمرینات هدفمند و مراقبت‌های تخصصی بهبود می‌یابند، اما در برخی بیماران ممکن است درمان‌های دارویی یا اقدامات پزشکی طولانی مدت نیاز باشد.

خونریزی داخلی و هماتوم

جمع شدن خون در اطراف محل جراحی می‌تواند باعث تورم شدید، درد و فشار روی مفصل شود و در بعضی موارد نیاز به تخلیه جراحی دارد. علت این مسئله معمولا خونریزی از رگ‌های کوچک حین جراحی یا پس از آن است. کنترل این مشکل با استفاده از کمپرس، داروهای ضد التهاب، استراحت و پیگیری پزشکی امکان پذیر است.

مشکلات مرتبط با ایمپلنت یا ابزار جراحی

پیچ‌ها، صفحات یا پین‌هایی که برای تثبیت استخوان استفاده می‌شوند، ممکن است باعث ناراحتی، لق شدن یا تغییر در ساختار مفصل شوند. برخی بیماران ممکن است نیاز به تعویض یا اصلاح ایمپلنت داشته باشند. انتخاب ابزار مناسب، تکنیک دقیق جراحی و مراقبت پس از عمل، خطر بروز این مشکلات را کاهش می‌دهد.

تاثیر بر مفصل مقابل یا سایر مفاصل

تغییر زاویه استخوان یا توزیع بار متفاوت روی زانو می‌تواند فشار بیشتری روی مفصل مقابل یا سایر مفاصل ایجاد کند. این تغییر بارگذاری ممکن است باعث درد، سایش مفصل و کاهش عملکرد طولانی مدت شود. ورزش‌های تقویتی، حفظ وزن مناسب بدن و پیگیری منظم پزشکی برای کنترل این وضعیت اهمیت دارند.

درد مزمن یا طولانی مدت

برخی بیماران حتی پس از بهبود اولیه همچنان درد خفیف تا متوسط را تجربه می‌کنند. این درد ممکن است ناشی از التهاب بافت‌ها، تغییر بارگذاری مفصل یا مشکلات مرتبط با ایمپلنت باشد. مدیریت درد مزمن شامل فیزیوتراپی، داروهای ضد التهاب، تمرینات تقویتی و در موارد خاص مشاوره تخصصی پزشکی است.

راهکارهای پیشگیری از عوارض جراحی استئوتومی زانو

راهکارهای پیشگیری از عوارض جراحی استئوتومی زانو اهمیت زیادی در بهبود نتایج درمانی دارند. رعایت نکات تخصصی و آگاهی از مراقبت‌های صحیح می‌تواند احتمال بروز مشکلات پس از عمل را تا حد زیادی کاهش دهد. در ادامه به بررسی مهمترین نکات و توصیه‌های مرتبط با این موضوع خواهیم پرداخت.

• مشاوره و بررسی کامل پزشکی قبل از جراحی: قبل از انجام جراحی، بررسی سوابق پزشکی و انجام معاینات دقیق اهمیت زیادی دارد. این اقدام به شناسایی بیماری‌های زمینه‌ای و کاهش خطر مشکلات بعد از عمل کمک می‌کند.
• رعایت تغذیه سالم و تقویت بدن: تغذیه مناسب و دریافت پروتئین، ویتامین‌ها و مواد معدنی باعث تقویت استخوان‌ها و بافت‌های اطراف زانو می‌شود. این کار روند بهبودی بعد از عمل را سریعتر و ایمن تر می‌کند.
• حفظ وزن مناسب و سلامت عضلات اطراف زانو: وزن مناسب و تقویت عضلات پا فشار روی مفصل را کاهش می‌دهد و از بروز مشکلات بعدی جلوگیری می‌کند. تمرینات سبک قبل از جراحی به ثبات و عملکرد بهتر زانو کمک می‌کنند.
• انتخاب جراح باتجربه و ابزارهای استاندارد: تجربه جراح و استفاده از ابزارهای باکیفیت نقش کلیدی در کاهش عوارض دارد. تکنیک صحیح و دقت در عمل احتمال بروز آسیب به استخوان، رباط‌ها و اعصاب را کاهش می‌دهد.
• مراقبت از محل جراحی و رعایت بهداشت: تمیز نگه داشتن محل برش و رعایت دستور العمل‌های پزشک برای پانسمان و شستشو باعث پیشگیری از عفونت می‌شود. هر گونه قرمزی، تورم یا ترشح غیرعادی باید سریعا گزارش شود.
• کنترل درد و تورم بعد از عمل: استفاده از داروهای مسکن، کمپرس سرد و بالا نگه داشتن پا به کاهش درد و تورم کمک می‌کند. کنترل صحیح این موارد روند بهبودی را راحت‌تر و سریع‌تر می‌کند.
• انجام حرکات سبک و تمرینات توصیه شده: حرکات سبک و تمرینات فیزیوتراپی به بازیابی دامنه حرکت و جلوگیری از خشکی مفصل کمک می‌کنند. این تمرینات باید مطابق دستور پزشک و به آرامی انجام شوند.
• پیگیری منظم پزشکی و مراجعه به پزشک در صورت مشکل: مراجعه منظم به پزشک و انجام آزمایش‌ها یا عکس‌برداری‌های لازم به شناسایی زودهنگام مشکلات کمک می‌کند. اطلاع رسانی سریع درباره درد یا علائم غیرمعمول می‌تواند از بروز عوارض جدی جلوگیری کند.
• اجتناب از فعالیت‌های سنگین و رعایت محدودیت‌های حرکتی: تا زمان تایید پزشک، باید از دویدن، پریدن یا تحمل وزن زیاد روی زانو اجتناب کرد. رعایت این محدودیت‌ها از آسیب به استخوان، مفصل و ایمپلنت جلوگیری می‌کند.
• رعایت استراحت کافی و سبک زندگی سالم: استراحت کافی و خواب مناسب، همراه با کاهش استرس، باعث تقویت بدن و بهبود روند ترمیم می‌شود. سبک زندگی سالم نقش مهمی در کاهش خطر عوارض دارد.
• پیشگیری از مشکلات خون و عفونت با رعایت توصیه‌ها: استفاده از داروهای تجویزی، حرکات پا و مراقبت از محل جراحی باعث کاهش خطر لخته خون و عفونت می‌شود. رعایت این نکات احتمال بروز مشکلات جدی را به حداقل می‌رساند.
• گزارش هرگونه درد یا علائم غیر معمول به پزشک: هرگونه درد شدید، تورم غیرعادی، ترشح یا بی‌حسی باید سریعا به پزشک اطلاع داده شود. اقدام به موقع باعث پیشگیری از مشکلات طولانی مدت و درمان سریعتر می‌شود.

نتیجه‌گیری

توجه داشته باشید که جراحی استئوتومی زانو یکی از روش‌های موثر برای اصلاح ناهنجاری‌های مفصل و کاهش درد ناشی از مشکلات استخوانی است، اما مانند هر جراحی دیگر، خطر بروز عوارض کوتاه مدت و بلند مدت وجود دارد. این عوارض می‌توانند شامل درد، تورم، محدودیت حرکتی، عفونت یا مشکلات مربوط به ایمپلنت باشند. با درک دقیق این ریسک‌ها و رعایت کامل توصیه‌های پزشکی، بیماران می‌توانند به نتایج بهینه دست یابند و از سلامت بلند مدت زانو اطمینان حاصل کنند.

سوالات متداول