تنوسینوویت دکورون؛ سندروم انگشت شست دست

تنوسینوویت دکورون یک نوع التهاب است که بر تاندون‌ ها و غلاف‌ های تاندونی در ناحیه مچ دست تأثیر می‌گذارد، این بیماری به طور خاص غلاف تاندونی که تاندون‌ های شست را دربر می‌گیرد، دچار التهاب می‌کند و با درد، تورم و محدودیت حرکت در ناحیه شست همراه است. این بیماری التهابی در اثر حرکات تکراری دست، بلند کردن اشیای سنگین یا فشار بیش از حد روی تاندون‌های شست ایجاد می‌شود.

علائم بیماری تنوسینوویت دکورون

• درد در قسمت پایین شست: یکی از اصلی ‌ترین علائم این بیماری درد در ناحیه شست، به خصوص هنگام حرکت دادن شست یا فشار آوردن به آن است.
•  تورم: التهاب در غلاف تاندونی  باعث تورم در ناحیه شست و مچ دست می‌شود.
•  کاهش دامنه حرکت: به دلیل درد و تورم، حرکت شست محدود می‌شود و فرد نمی‌تواند به راحتی آن را حرکت دهد.
• افزایش درد هنگام استفاده از شست: انجام فعالیت‌ هایی که نیاز به استفاده از شست دارند مانند گرفتن اشیاء، نوشتن یا تایپ کردن  باعث تشدید درد می‌شود.
• صدای قفل یا خش ‌خش در شست: گاهی اوقات هنگام حرکت شست، صدای خش‌خش یا قفل شدن در ناحیه تاندون‌ ها شنیده می‌شود که نشان‌ دهنده التهاب و گرفتگی در غلاف تاندونی است.

شیوع بیماری تنوسینوویت دکورون چه دلایلی دارد؟

شیوع بیماری تنوسینوویت دکورون به دلایل مختلفی بستگی دارد که به طور عمده به فعالیت ‌های تکراری و فشار بر روی ناحیه شست دست مربوط می‌شود. از جمله دلایل اصلی شیوع این بیماری می‌توان به موارد زیر اشاره کرد.

• حرکات تکراری و استفاده زیاد از شست: افرادی که در طول روز به طور مکرر از شست دست خود استفاده می‌کنند مانند تایپ کردن طولانی‌مدت، استفاده از ماوس کامپیوتر، یا کار با ابزارهای دستی  بیشتر در معرض ابتلا به این بیماری هستند.
• فعالیت ‌های ورزشی: برخی ورزش‌ ها که نیاز به استفاده مکرر از دست‌ ها و شست دارند، مانند تنیس، بسکتبال یا وزنه ‌برداری،  باعث فشار مداوم بر روی تاندون‌ های شست و در نتیجه افزایش احتمال ابتلا به تنوسینوویت دکورون می‌شوند.
• سن و جنسیت: این بیماری در افراد میانسال و سنین بالاتر شایع  است و زنان به ویژه در سنین 30 تا 50 سال بیشتر از مردان در معرض خطر هستند. به نظر می‌رسد که تغییرات هورمونی در زنان عامل افزایش شیوع می‌باشد.
• بارداری: در دوران بارداری، به ویژه در سه ماهه اول، تغییرات هورمونی و افزایش وزن فشار اضافی به مفاصل و تاندون‌ها وارد می‌کنند و به بروز تنوسینوویت دکورون منجر می‌شوند.
•  صدمات و آسیب‌ های دست: هرگونه صدمه یا آسیب به مچ دست یا شست، مانند کشیدگی تاندون‌ ها یا استفاده نادرست از دست، خطر ابتلا به این بیماری را افزایش می‌دهد.
•  شرایط شغلی: افرادی که به شغل ‌هایی مشغول هستند که نیاز به حرکات تکراری و فشاری در ناحیه دست دارند  مثل آرایشگران، نوازندگان  و اپراتورهای تجهیزات صنعتی، بیشتر به این بیماری دچار می‌شوند.

بیشتر بخوانید: اطلاعات در مورد بیماری کیفوز

 نحوه تشخیص تنوسینوویت دکورون شست دست

تشخیص تنوسینوویت دکورون شست دست از طریق ارزیابی بالینی و معاینه فیزیکی انجام می‌شود. پزشک ابتدا تاریخچه پزشکی بیمار را بررسی کرده و علائم مانند درد، تورم و محدودیت حرکت در ناحیه شست را جویا می‌شود. سپس آزمایش ‌های فیزیکی انجام می‌شود، در این تست‌ های بیمار شست خود را در دست می‌چسباند و سپس پزشک دست را کشیده و در صورت بروز درد در ناحیه مچ دست و شست، تشخیص تنوسینوویت دکورون تأیید می‌شود. علاوه بر معاینه بالینی، در برخی موارد پزشک از تصویربرداری مانند MRI   استفاده می‌کند تا التهاب یا آسیب‌ های تاندونی را به طور دقیق‌ تر ارزیابی کند.

روش های درمان تنوسینوویت دکورون

درمان تنوسینوویت دکورون شامل روش ‌های مختلفی است که به کاهش التهاب، درد و بهبود عملکرد شست دست کمک می‌کند. برخی از روش ‌های رایج درمانی عبارتند از:

درمان دارویی

درمان دارویی برای تنوسینوویت دکورون شامل استفاده از داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی مانند ایبوپروفن یا ناپروکسن است که برای کاهش التهاب و درد استفاده می‌شوند. این داروها به کاهش تورم و درد کمک کرده و به تسکین علائم بیماری کمک می‌کنند. در صورتی که درد شدید باشد، داروهای مسکن قوی ‌تر نیز تجویز می‌شوند. علاوه بر این، در برخی موارد از کرم‌ها یا ژل‌های ضدالتهاب موضعی برای تسکین درد استفاده می‌شود.

درمان تزریقی

درمان تزریقی برای تنوسینوویت دکورون شامل تزریق کورتیکواستروئیدها به ناحیه ملتهب است. این تزریق‌ ها به طور مستقیم به غلاف تاندونی آسیب ‌دیده وارد می‌شوند و کمک می‌کنند تا التهاب و درد کاهش یابد. تزریق استروئید در مواردی استفاده می‌شود که علائم پس از درمان‌ های دارویی و استراحت بهبود نیافته باشند. این روش سریعا درد را تسکین داده و نتایج خوبی در کنترل علائم بیماری دارد.

درمان با جراحی

در مواردی که درمان‌ های غیرجراحی مانند دارو و استراحت نتوانند علائم بیماری را کنترل کنند، جراحی به عنوان گزینه نهایی در نظر گرفته می‌شود. در جراحی، غلاف تاندونی که موجب التهاب و درد شده، برداشته می‌شود. هدف از این عمل جراحی کاهش فشار بر تاندون‌ ها و بهبود عملکرد شست دست است. جراحی در مواردی انجام می‌شود که بیمار دچار درد مزمن یا شدید باشد یا پس از درمان‌ های دیگر هیچ بهبودی مشاهده نشود.

جراحی تنوسینوویت دکورون نیاز به بیهوشی دارد؟

جراحی تنوسینوویت دکورون نیاز به بیهوشی دارد، اما نوع بیهوشی بسته به شدت عمل و وضعیت بیمار متفاوت است. در بیشتر موارد، این جراحی به صورت بی‌حسی موضعی انجام می‌شود که در آن ناحیه مورد نظر بی‌حس می‌شود تا بیمار در طول عمل هیچ دردی احساس نکند، در حالی که بیمار کاملاً هوشیار باقی می‌ماند. در برخی موارد خاص، مانند زمانی که جراحی پیچیده ‌تر باشد یا بیمار ترجیح دهد که به طور کامل در طول عمل بی‌هوش باشد، بیهوشی عمومی استفاده می‌شود. تصمیم در مورد نوع بیهوشی توسط جراح و پزشک بیهوشی با توجه به شرایط بیمار گرفته می‌شود.

2 تمرین ورزشی مناسب تنوسینوویت دکورون

برای درمان و بهبود تنوسینوویت دکورون، تمرینات ورزشی که به تقویت و کشش عضلات و تاندون‌های شست کمک می‌کنند، مؤثر می‌باشند. دو تمرین مناسب عبارتند از:

• تمرین کشش شست: در این تمرین، انگشتان دست خود را به آرامی باز کنید و شست خود را به سمت عقب و خارج بکشید. این کشش باید به گونه‌ای باشد که احساس کشش در شست و مچ دست خود داشته باشید، اما نباید درد شدید احساس کنید. نگه‌ داشتن کشش برای 15 تا 30 ثانیه و تکرار آن 3 تا 4 بار در روز به کاهش تنش در تاندون ‌ها و بهبود دامنه حرکتی شست کمک می‌کند.
•  تمرین تقویت شست : برای این تمرین، از یک توپ کوچک یا لوازم نرم دیگری مانند لاستیک استفاده کنید. توپ را در دستان خود قرار دهید و به آرامی با شست خود آن را فشار دهید. این تمرین به تقویت عضلات و تاندون‌ های شست کمک می‌کند و به افزایش قدرت در ناحیه شست و کاهش درد کمک می‌کند. این تمرین را 10 تا 15 بار در هر دست انجام دهید و به تدریج تعداد تکرارها را افزایش دهید.

دکتر مسعود میرکاظمی

متخصص ارتوپدی و تورماتولوژی و آسیب های ورزشی
فلوشیپ جراحی تومورهای استخوانی و عضلانی
عضو انجمن بین الملی حفظ اندام امریکا و اروپا ( ISOLS )
عضو انجمن جراحان ارتوپدی ایران ( IOA )
استاد یار دانشگاه